ZENGİN Mİ OLMAK İSTİYORSUN YOKSA KRAL/KRALİÇE Mİ  ?
GENEL

ZENGİN Mİ OLMAK İSTİYORSUN YOKSA KRAL/KRALİÇE Mİ ?

Startup girişimlerini diğer tür girişimlerden ayıran temel özellik nedir? Ölçeklenebilen bir iş modeli.

Peki, ölçeklenme nedir? Teknoloji şirketinin olağanüstü hızlarda pazar payını büyütmesidir.

Peki, şirketi sıfırdan büyüten girişimci olgunluk döneminde büyümenin önündeki en büyük engel olabilir mi?

Kasım ayı içinde gerçekleşen en güzel etkinliklerden biri olan Dilek Dayınlarlı`nın organizasyonu olan Scalex etkinliğine katıldık. ScaleX ekibinin davetlisi olarak Harvard Business School`dan Professör Ranjay Gulati ve Professör Ramon Casadesus-Masanell katıldı. ScaleX büyüme odaklı teknoloji girişimlerine yatırım yapan bir risk sermayesi olan ScaleX,  “Akıllı sermaye” yöneten bir yatırım grubu olarak aklını, deneyimini hepimizle paylaşmayı seven bir kurum.

Dilek, ölçeklenme ve büyüme için vizyon belirlemenin önemini ve vizyon doğuştan kazanılmadığını belirterek programa başladıktan sonra, mentorluğun da öneminin altını çizerek sözlerine devam etti. Türkiye`de bulunan startupların nasıl küreselleşebileceği ile ilgili ipuçları veren Dilek, ScaleX’in küreselleşme için odaklandığı formülü bizlerle paylaştı;
Küreselleşme = Uluslararası geçerliliği olan değer önerisi + Ölçeklenen iş modeli.

Ramon Casadesus-Masanell, Cirque de Soleil örneğinden sirk sektörünü yeniden nasıl tanımladığını enerjisi yüksek ve etkileşimli bir yöntemle anlattı. Daha detaylı okumak isterseniz linki inceleyebilirsiniz. Cirque De Soleil örneğinden ölçeklenme stratejisinde iki yön belirledi; İlki müşteri kesitinin memnun olmadığı özellikleri kaldırarak maliyeti düşürmek, diğeri ise memnuniyet arttıracak özellikler ekleyerek fiyatı yukarı çekmek ve rakiplerin girmediği alanlara girerek mavi okyanusa katılarak rakiplerden değil hiç deneyimlememiş müşteriler yaratmaktır. Cirque de Soleil klasik sirklerde beğenilmeyen özellikleri ortadan kaldırarak ve yeniden tanımlayarak normalde sirke gitmeyecek kitleyi kendine çekmeyi başardı. Açıkcası ben Cirque de Soleil`in konseptinin son zamanlarda yoğun bir akım olan“coming of age” hikayesi olduğunu (Bildungsroman) düşünüyorum. Bu tür hikayeler çocukları da yetişkinlerin ortak izleyebileceği bir hikaye yaratıyor. (Pixar hikayelerinin çoğunun bu türe girdiğini düşünüyorum) Cirque de Soleil’i sirk sektöründe bir yenilik olarak görmüyorum, sirkin Broadway oyunu formatını uyarlandığını düşünüyorum.  Professor Ramon`un varmaya çalıştığı nokta basit ve vurucu: Ölçeklenme için girişim bulunduğu pazar koşullarını avantaja çevirmeli ve pazarda aktörler için değer önerisini yeniden tasarlamalıdır.

Ranjay Gulati büyüme aşamasına yaklaşan girişimlerin kaçınılmaz olarak kurumsallaşması gerektiğinin altını çiziyor. Girişimcilik döneminde girişimci şirketine yalın girişim bakış açısı ile yaklaşıyor. Müşteri beklentilerinin sıkı takibi ve buna bağlı olarak ürün değer önerisini geliştirmek olarak özetleyebiliriz. Büyüme aşamasına geldiğinde kurucu ortaklar ve kurum arasında bir karar noktası beliriyor. Startup kurucuları kenara çekilip profesyonellerin devralmasına izin verecekler mi? Böylelikle risk sermayesinin kontrolünde hızlı büyüme sağlanabileceği varsayılıyor. Diğer türlü kurucular küçük olsun benim olsun anlayışıyla devam edebileceğini ve şirkete zarar verebileceğini belirtti. (Startups that Last makalesini buradan okuyabilirsiniz: https://hbr.org/2016/03/start-ups-that-last ) Ölçeklenmenin önündeki en büyük engel kurucuların kişisel tercihleri mi? Ranjay söyledikleri içinde çok çarpıcı bir nokta var;  Girişimciler bulundukları iş modelinin bazı alanlarında kötü olmaya cesaret edemediğini ifade etti. Her boyutta ortalama düzeyde geçerli olan ürün özellikleri ile rekabette ayrışamadığını söyledi. Acaba girişimci olarak odaklanmakta zorlanmamızın temel sebebi başarısızlık korkusu mu? İş ve kişiyi ayırabilmek belki de uluslararası büyümenin gizli sosudur.

OPSGenie CEO`su Berkay Mollamustafaoğlu hem zengin hem de krallığın bir arada olabileceğini savundu 🙂 2016 yılında Battery Ventures`tan 10 milyon USD yatırım alan şirket çok başarılı bir ölçeklenme vakasıydı. Ürünün geliştiriciler tarafından bu kadar benimsenmesinin sebebinin kendisi ve geliştiricilerin müşteri tarafına yakın çalışmasının önemini sıklıkla vurguladı. Müşteri hizmetleri telefonunu uzun bir süre kendisinin açtığını ve amatör gözükmemek için farklı isimler kullandığını paylaştı. Bu anlamda kurucusu ile şirketi arasında güçlü bir bağ var. Ranjay paylaştığı formülün aksine kurucuların liderliğine dayanan bir değer önerisi paylaştı. İş ve lişiyi birleştiren bir uluslararası büyüme senaryosuydu.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Küçük ama sahibi olduğunuz girişimin Kralı veya Kraliçesi mi olmak isterseniz yoksa tam kontrolünüzde olmadan büyüyen bir girişime ortak olan bir zengin mi?

Author Info

M. Emin Okutan

No one on earth enthuses and listens to your business ideas like he does. “Read and observe complex issues but understand simple and talk simple.”